Jak w 9 krokach osiagnąć przewagę rynkową

Czym jest przewaga rynkowa i dlaczego jej potrzebujesz?

Wypracowanie przewagi nad innymi uczestnikami obrotu to podejście do inwestycji, które ma zwiększyć szanse tradera lub inwestora na rynku. Pamiętaj, że to jest tylko koncepcja, a nie pewnik czy gwarancja zysków. Przewagą może być bardziej skuteczna strategia, nowocześniejsza lub szybsza technologia, siła psychiczna, wytrwałość, zrozumienie ruchów rynkowych, kontrola ryzyka. Są to więc wszystkie elementy, które pozwalają traderowi osiągać zyski tam, gdzie wielu innym się to nie udaje. Często to właśnie te elementy odróżniają wygrywających inwestorów od tracących.

Ci, którzy nie osiągają przewagi, mogą od czasu do czasu zawierać zyskowne transakcje, ale mało prawdopodobne jest, aby uzyskali systematyczny wzrost na rachunku. Przewaga jest niezbędna, w przeciwnym razie inwestor więcej traci niż zyskuje. Należy dążyć by być „lepszym” niż średnia.

Na początku swojej drogi większość traderów nie osiąga przewagi na rynku, co powoduje, że ich rachunki kurczą się. Jednak w miarę doskonalenia swoich umiejętności - strategii, konsekwentnego podejścia i gry mentalnej - traderzy powoli zaczynają zdobywać ową przewagę. Wtedy w naturalny sposób zwiększają swoje szanse w inwestowaniu. Niestety, co trzeba podkreślić, podczas działania na rynku mogą być okresy (w tym bardzo długie) gdy również inwestor, który wypracował znaczną przewagę, będzie tracił. Jest to po prostu bardzo trudne, by wszystkie elementy (wszystkie przewagi) złożyć w całość.

Przykłady przewagi rynkowej

Przewaga może też być cecha osobowości lub umiejętność, która pozwala ograniczyć straty podczas tradingu. Stratne transakcje są „wpisane” w trading. Jeżeli je ograniczasz to po prostu zwiększasz wynik na rachunku.

Dla przykładu, inwestor może analizować akcje, towary lub pary walutowe przed rozpoczęciem tradingu, z góry spisując pomysły na to, w jaki sposób wydarzenia i wiadomości rynkowe będą kształtowały cenę.

Jest on dzięki temu gotowy do działania w momencie gdy się pojawiają i jest to część strategii tradingu na bazie wiadomości, co sprawia, że jego przewaga jest większa niż innych. Można powiedzieć, że tacy traderzy “odrobili pracę domową” i wiedzą, co należy zrobić, gdy rynkowe newsy będą sprzyjały bykom, niedźwiedziom (i w jakim stopniu) lub gdy będą neutralne. Pozostali wymyślają dopiero po pojawieniu się wiadomości, podczas gdy wspomniany inwestor już wie jaki scenariusz ma miejsce i co może dać większe szanse zysku.

Inny inwestor może osiągać przewagę polegającą na tym, że skuteczniej ogranicza straty, jeśli cena spadnie o określoną wartość, np. 5%, ale nie realizuje zysków, dopóki cena nie wzrośnie o co najmniej 15%. Dlatego też jego “wygrane” transakcje zawsze będą większe niż straty. Korzystny "stosunek zysku do ryzyka" to właśnie przykład próby wypracowania przewagi rynkowej.

Innym przykładem jest daytrader zawierający bardzo dużą liczbę transakcji, który wykorzystuje technologię na swoją korzyść. Wykorzystuje komputery i programy do szybkiego wchodzenia i wychodzenia z pozycji w celu osiągnięcia niewielkich zysków, które docelowo mają dać dodatny wynik.

Jeszcze inny inwestor może po prostu zauważyć, że pewna formacja ma tendencję do występowania przed dużymi ruchami cenowymi, a jej wiarygodność jest wysoka. Cierpliwie czeka, aż pojawi się ten konkretny układ. Inne formacje ignoruje. Jest w tym konsekwentny. Zidentyfikował pewną przewagę i wykorzystuje swoje inne cechy – konwekwencję i cierpliwość by zwiększyć swoje szanse na rynku.

9 kroków do wypracowania własnej przewagi rynkowej

Istnieje wiele rodzajów przewagi rynkowej i każda osoba musi znaleźć swoją własną drogę do jej zdefiniowania. Poniższe wskazówki pomogą Ci odkryć twoją.

1. Pozyskaj wiedzę na temat sposobu funkcjonowania rynku

Dowiedz się, co wpływa na ceny i jak się one zachowują. W szczególności dowiedz się jak najwięcej o strategiach inwestycyjnych, które Cię interesują, jak na przykład scalping, daytrading, momentum trading, analiza techniczna lub fundamentalna.

Nie musisz wiedzieć wszystkiego, jednak by skutecznie inwestować, dobrze jest zapoznać się z jak największą ilością informacji. Na przykład inwestor, który koncentruje się tylko na jednej formacji wykresu, musi posiadać pewną wiedzę na temat zachowania się ceny przed, w trakcie i po jej uformowaniu. Może on stać się ekspertem poprzez przeglądanie wielu wykresów, robienie notatek, a następnie ćwiczenie swojego podejścia na rachunku demo bez ryzyka.

Jeśli nie masz pewności, jaki styl jest dla Ciebie odpowiedni, przeczytaj wiele różnych materiałów na temat tradingu i inwestowania. Gdy coś do Ciebie przemówi, powinieneś zgłębić ten temat. Im więcej wiesz tym lepiej. Następnie możesz zacząć budować swoją osobistą przewagę dzięki temu, czego się nauczysz. Najlepiej jest budować swoją indywidualną przewagę rynkową. Taką, która jest dobra dla Ciebie, a nie taka, która zdała egzamin u kogoś innego. Każdy człowiek jest inny, a skopiowanie czyjejś skutecznej metody, strategii, czy stylu inwestowania jest po prostu bardzo trudne, często nie jest możliwe.

2. Rozwijaj własną strategię

Kiedy masz już jasno sprecyzowane, w jaki sposób chcesz inwestować, zacznij tworzyć strategię wokół tego celu. Strategia to metoda lub formuła, która jest powtarzalna i pozwala osiągać statystyczną przewagę (żadna strategia nie pozwala na to, by “wygrywać” na każdej transakcji). Możesz rozważyć spersonalizowanie strategii, o której przeczytałeś lub połączenie strategii innych osób, pod warunkiem, że uznasz i udowodnisz sobie, że to będzie skuteczne.

Dla przykładu, daytrader może poszukiwać określonych formacji, które występują o określonych porach dnia. Otwiera pozycje tylko gdy wskaźniki techniczne osiągną dany poziom lub na początku konkretnego okresu.

Inwestor długoterminowy może zwracać uwagę na rodzaje fundamentów występujących w spółkach, które odnotowują znaczny wzrost lub spadek cen akcji w ciągu kilku lub kilkunastu lat. W tym celu może najpierw znaleźć spółki, które odnotowały duże wzrosty, np. w ciągu ostatnich pięciu lat, a następnie przyjrzeć się fundamentom tych spółek w poszukiwaniu podobieństw.

Strategia obejmuje sposób i czas wejścia w transakcję, a także moment poniesienia straty lub zysku. Należy również zastanowić się nad wielkością pozycji, czyli nad tym, jaką część aktywów kupimy lub sprzedamy w danym momencie.

3. Przetestuj swoją strategię

Mając zdefiniowaną strategię lub przynajmniej jej podstawy, następnym krokiem jest jej przetestowanie. Spróbuj znaleźć jak najwięcej przykładów działania strategii na wykresach, a następnie zsumuj zyski i straty. Jeśli była ona zyskowna w większości transakcji to można założyć, że ma potencjał bycia dobrą strategią. Przetestuj ją na rachunku demonstracyjnym lub nawet „na papierze”. Jeżeli pojawią się hipotetyczne zyski to jest to wstępny sygnał by prowadzić dalsze, bardziej szczegółowe badania.

Dla inwestora lub tradera oznacza to przyjrzenie się papierom wartościowym, które osiągały dobre wyniki w ostatnim czasie, a następnie spojrzenie wstecz na akcje, które osiągały dobre historyczne wyniki. Czy strategia pozwoliłaby wtedy na identyfikację walorów, które radziły sobie najlepiej, a jednocześnie odsianie tych, które radziły sobie słabo?

Daytrader będzie analizował wiele historycznych sesji w poszukiwaniu właściwej formacji lub konfiguracji wskaźników. Ponieważ wiesz, gdzie wejdziesz i gdzie wyjdziesz z transakcji, możesz zsumować potencjalny zysk lub stratę zidentyfikowanych okazji. Jeżeli wynik jest dodatni to szukaj dalej. Regularne papierowe straty mogą dać sygnał, że nie tędy droga.

Jednym z najlepszych sposobów na przetestowanie swojej strategii jest testowanie jej w czasie rzeczywistym, wystawiając swoją strategię i umiejętności jej realizacji na próbę za pomocą rachunku demo bez ryzyka lub rachunku rzeczywistego z niewielkim depozytem. Testowanie poważnym kapitałem może okazać się zbyt bolesne dla Twojego majątku.

4. Dopracuj swoją strategię

Strategia może działać dobrze, ale możesz też napotkać pewne problemy. Jeśli strategia nie jest zyskowna w jakimś okresie to nie oznacza to jeszcze, że wszystko jest stracone. Przyjrzyj się, w jaki sposób można było osiągnąć zysk na większej liczbie transakcji i przekalibruj ustawienia.

Możliwe, że nieznaczne rozszerzenie zlecenia stop-loss pozwoliłoby na osiągnięcie większej liczby wygranych lub też dłuższe utrzymywanie zyskownych zleceń mogłoby sprawić, że strategia stałaby się skuteczna w dłuższym terminie. Być może jest zbyt wiele stratnych transakcji, więc zastanów się, w jaki sposób można wyeliminować niektóre z nich, nie eliminując jednocześnie zbyt wielu wygrywających. W tym miejscu należy wykorzystać to, czego nauczyliśmy się podczas testowania strategii, aby udoskonalić i poprawić swoje podejście.

5. Zarządzaj ryzykiem

W przypadku każdej strategii ważne jest zarządzanie ryzykiem. Chociaż stop-loss może pomóc zminimalizować straty, zastanów się, ile jesteś w stanie stracić na jednej transakcji. Wielu profesjonalnych traderów decyduje się ryzykować 1% lub mniej gotówki na swoim rachunku na jedną transakcję. Na przykład, jeśli posiadają oni 100 000 PLN na rachunku to przeprowadzają transakcje w taki sposób, by nie dopuścić do pojedynczej straty większej niż 1 000 złotych.

Można również ustalić limity dotyczące tego, ile można stracić w ciągu dnia, tygodnia, miesiąca lub w kontekście całego rachunku. Na przykład daytrader może przestać inwestować w danym dniu, jeśli straci 3% wartości rachunku. Natomiast inwestor swingowy może przestać zawierać transakcje na przykład na 5 dni, jeśli straci 20% swojego rachunku. Takie zasady zarządzania ryzykiem zapobiegają zbyt szybkiemu uszczupleniu rachunku w wyniku gorszego dnia lub serii strat.

6. Zrozum psychologię tradingu

Posiadanie strategii jest ważne, ale inwestor musi być zdyscyplinowany, w przeciwnym razie strategia jest bezużyteczna. Psychologia tradingu to dziedzina zajmująca się wydajnością umysłową. Inwestorzy muszą być w stanie realizować swoją strategię w zmieniających się warunkach rynkowych. Muszą działać wtedy, gdy jest to konieczne, a w pozostałym czasie unikać zawierania transakcji, które nie spełniają parametrów strategii.

Inwestorzy kierują się emocjami, które mogą powodować, że ich działania nie są skuteczne, są za częste lub też wątpią w siebie albo wręcz przeciwnie - są zbyt pewni siebie. Wszystkie te czynniki mogą być równie szkodliwe. Aby temu zapobiec, można notować emocje, które odczuwamy podczas działania i śledzić te, które wydają się być przyczyną problemów. Rozważ prowadzenie dziennika, w którym będziesz zapisywać, dlaczego tak się czujesz i co możesz zrobić, aby te emocje nie wpływały na twój trading. Czytanie książek i oglądanie filmów na temat psychologii tradingu może pomóc w generowaniu większej liczby pomysłów.

7. Prowadź dziennik transakcyjny

Dziennik tradingowy zawiera przemyślenia i spostrzeżenia tradera w momencie zawierania transakcji, wraz ze szczegółami każdego zlecenia, np. ceny wejścia i wyjścia, poziomu stop-loss, stosunku ryzyka do zysku oraz tego, czy dana transakcja zakończyła się zyskiem czy stratą. Daytrader może odnotować w swoim dzienniku tradingowym po zakończeniu dnia, co zrobił słabo i jak może to poprawić, a w czym poszło mu dobrze i jak może to wykorzystać.

Dziennik tradingowy może również zawierać informacje o nowych pomysłach na strategię lub tendencjach rynkowych, które zostały zauważone podczas handlu. Może przybierać różne formy, ale zazwyczaj jest to osobisty notatnik, który pomaga inwestorowi w doskonaleniu się. Format i zawartość mogą obejmować wszystko, co pomaga w doskonaleniu i zwiększa przewagę rynkową.

Uwaga! Większość jak nie wszystkie porady dotyczące dziennika transakcyjnego pomija podstawową jego funkcję. Do Twoich notatek powinieneś wracać by identyfikować podobne zachowania i błędy. Nanosić tam sugestie i pomysły. Samo prowadzenie dziennika to dopiero mały krok.

8. Oblicz swoją przewagę rynkową

Pomocne może okazać się obliczenie przewagi rynkowej, co można zrobić za pomocą konkretnego wzoru. Istnieje wiele formuł, które pomagają w takim zdefiniowaniu przewagi rynkowej.

Jednym z podstawowych jest dodatnia oczekiwana stopa zwrotu. Określa ona, czy średnio, zawarcie transakcji przy użyciu danej strategii przynosi zysk.

Wartość oczekiwana = (prawdopodobieństwo zysku x średni zysk) – (prawdopodobieństwo straty x średnia strata)

Prawdopodobieństwo zysku to wyrażony w postaci dziesiętnej odsetek zyskownych transakcji. Jest on ustalany w fazie testowania lub tradingu. Prawdopodobieństwo straty to procentowy udział stratnych transakcji, wyrażony w postaci dziesiętnej. Średnia wygrana to średni zysk z transakcji. Aby go ustalić, należy zsumować wszystkie zyski i podzielić przez ich liczbę. Podobnie będzie w ustaleniu średniej straty. W celu jej określenia należy zsumować wszystkie straty i podzielić przez ich liczbę.

Wyprowadź swój wzór. Takie proste statystyki są już same w sobie bardzo wymowne.

Jeśli masz niski wskaźnik zysku, Twoje zyski muszą być znacznie większe niż straty, abyś miał dodatnią oczekiwaną wartość. Jeśli masz wysoki wskaźnik zysku, Twoje wygrane transkacje mogą być mniejsze w stosunku do strat i nadal utrzymywać dodatnią oczekiwaną wartość. Aby zwiększyć wartość oczekiwaną, można dostosować i poprawić wskaźnik zysku oraz stosunek zysku do ryzyka

9. Bądź cierpliwy

Systematyczne zyski nie przychodzą z dnia na dzień. Podejmij kroki prowadzące do sukcesu, korzystając z poprzednich ośmiu wskazówek, aby znaleźć swoją przewagę rynkową. Wypracowanie strategii, która będzie dla Ciebie skuteczna może wymagać wielu prób. Kontynuuj badania i wymyślaj nowe drogi, testuj, udoskonalaj i pracuj nad swoją grą mentalną. Opłacalność nadejdzie, gdy znajdziesz strategię, z którą wiążesz pozytywne oczekiwania i będziesz mógł ją wielokrotnie stosować.

Wymyślając z czasem nowe strategie, z każdą z nich postępuj tak samo, aby upewnić się, że zapewnia ona przewagę i najlepsze szanse na bycie zyskownym traderem.